تفكر ارزشي حقيقي براي انسان
بسم الله الرحمن الرحيم
با عرض سلام خدمت كاربران محترم اينترنت اولين پست اين وبلاگ را با ياري حضرت حق درباره تفكر و ارزش آن در اسلام آغاز ميكنم اميد مورد مطالعه تان قرار گيرد .
يکی از با ارزشترين و پرثمرترين رفتارهای اسلامی, تفکر است. عالمان رباني و صاحبان افكار نوراني برای تفکر جايگاهي والا و بالا قائل بوده و در بيانات خود اهميت آن را گوشزد کردهاند. امام خمينيرحمه الله در اين باب چنين فرمودهاند:
|بدان كه از براي تفكر فضيلت بسيار است. و تفكر مفتاح ابواب معارف و كليد خزائن كمالات و علوم است و مقدمهی لازمهی حتميهی سلوك انسانيت است. و در قرآن شريف و احاديث كريمه, تعظيم بليغ[1]و تمجيد كامل[2]از آن گرديده و از تارك آن تعيير[3]و تكذيب شده[4]. و در كافي شريف سند به حضرت صادقu رساند كه فرمود:
] أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ إِدْمَانُ التَّفَكُّرِ فِي اللَّهِ وَ فِي قُدْرَتِه[[5]
و پس از اين ذكري از اين حديث پيش ميآيد. و در
حديث ديگر يك ساعت تفكر را از عبادات يك شب بهتر دانسته. و در حديث نبوي![]()
است كه تفكر يك ساعت از عبادت يك سال بهتر است. و در حديث ديگر است كه تفكر يك
ساعت بهتر است از عبادت شصت سال و در حديث ديگر هفتاد سال و از بعض علماي فقه و
حديث هزار سال هم حديث شده.J[6]
ايشان پس از اين بيان, به شرح و توضيح سه قسم از اقسام تفکر میپردازند:
1. تفكر در حقّ و اسماء و صفات و كمالات او
2. فكر در لطايف صنعت و اتقان آن و دقايق خلقت، به قدر طاقت بشر
3. فكر در احوال نفس
هم ايشان در باب مجاهده با نفس, تفکر را قدم اول میدانند:
|بدان كه اوّل شرط مجاهده با نفس و حركت به جانب حق تعالي تفكّر است. و بعضي از علماي اخلاق آن را در بدايات در مرتبه پنجم قرار دادهاند. و آن نيز در مقام خود صحيح است.
و تفكر در اين مقام عبارت است از آنكه انسان لااقل در هر شب و روزي مقداري - و لو كم هم باشد - فكر كند در اينكه آيا مولاي او كه او را در اين دنيا آورده و تمام اسباب آسايش و راحتي را از براي او فراهم كرده و بدن سالم و قواي صحيحه كه هر يك داراي منافعي است كه عقل هر كس را حيران ميكند، به او عنايت كرده و اين همه بسط بساط نعمت و رحمت كرده و از طرفي هم اين همه انبيا فرستاده و كتابها نازل كرده و راهنماييها نموده و دعوتها كرده، آيا وظيفهی ما با اين مولاي مالك الملوك[7]چيست؟ آيا تمام اين بساط فقط براي همين حيات حيواني و اداره كردن شهوت است كه با تمام حيوانات شريك هستيم؟ يا مقصود ديگري در كار است؟ آيا انبياء كرام و اولياء معظم و حكماي بزرگ و علماي هر ملت كه مردم را دعوت به قانون عقل و شرع ميكردند و آنها را از شهوات حيواني و از اين دنياي فاني پرهيز ميدادند, با آنها دشمني داشتند و دارند؟ يا راه صلاح ما بيچارههاي فرو رفته در شهوات را مثل ما نميدانستند؟ اگر انسان عاقل لحظهاي فكر كند ميفهمد كه مقصود از اين بساط چيز ديگر است و منظور از اين خلقت, عالم بالا و بزرگتري است و اين حيات حيواني مقصود بالذات نيست. و انسان عاقل بايد در فكر خودش باشد و به حال بيچارگي خودش رحم كند و با خود خطاب كند: اي نفس شقي كه سالهاي دراز در پي شهوات عمر خود را صرف كردي و چيزي جز حسرت نصيبت نشد، خوب است قدري به حال خود رحم كني، از مالك الملوك حيا كني و قدري در راه مقصود اصلي قدم زني كه آن موجب حيات هميشگي و سعادت دائمي است. و سعادت هميشگي را مفُروش به شهوات چند روزهی فاني كه آن هم به دست نميآيد حتي با زحمتهاي طاقت فرسا. قدري فكر كن در حال اهل دنيا از سابقين تا اين زمان كه ميبيني. ملاحظه كن زحمتهاي آنها و رنجهاي آنها در مقابل راحتي آنها چقدر زيادتر و بالاتر است! در صورتي كه براي هر كس هم راحتي و خوشي پيدا نميشود. آن انساني كه در صورت انسان و از جنود شيطان است و از طرف او مبعوث است و تو را دعوت به شهوات ميكند و ميگويد زندگاني مادي را بايد تأمين كرد، قدري در حال خود او تأمل كن و قدري او را استنطاق كن ببين آيا خودش از وضعيت راضي است؟ يا آنكه خودش مبتلا است ميخواهد بيچاره ديگري را هم مبتلا كند؟ و در هر حال از خداي خود با عجز و زاري تمنا كن كه تو را آشنا كند به وظايف خودت كه بايد منظور شود ما بين تو و او. و اميد است اين تفكر كه به قصد مجاهده با شيطان و نفس امّاره است، راه ديگري براي تو بنماياند و موفق شود به منزل ديگر از مجاهده. J[8]
1. بسيار با عظمت شمرده شده
2. بسيار بزرگ شمرده شده
3. سرزنش
4. کارش غلط و نادرست شمرده شده
5. برترين عبادت, دوام تفکر در خدا و قدرت اوست.
6. اربعين ص191
1. مالک پادشاهان
1. اربعين ص6
برچسبها: تفكر, جايگاه تفكر در اسلام, اسلام و تفكر, ارزش انسان به تفكر زياد